Pınar Öğrenci

1973 yılında Van’da doğdu. İstanbul’da yaşıyor ve çalışıyor.

Antikahramanın ölüm arzusu, 2014: Midilli’li yazar Stratis Myrivilis’in gerçek hikayelerden yola çıkarak savaşın anlamsızlığını sorgulayan ve yıllarca yasaklanan ‘Hayat Mezarda’ adlı kitabı, savaşın gizli mağduru olan kadınlara adanmıştır. ‘Ölümün Uykusu’ bölümünde, savaştan korkarak firar eden asker Mihal, kendisine tek kişilik bir siper kazarak içine saklanır ve ölümü bekler. Yakalandığında çavuşuna verdiği cevap şöyledir: ‘Ben artık ölüme ayarlanmış durumdayım. Bir incir ağacındaki fazladan olmuş, buruşmuş bir incirim. Ezik büzük, dalında ölmüş bir incir. Düşmeye hazır, ruhum hazırdır’. Mitolojide, pagan ve tek tanrılı dinlerde doğurganlığın sembolü olan incire Aramiler ‘tin’ anlamına gelen ‘İdra’ diyerek ‘bir başlangıç ve özü’ simgelemiş, Farsiler ise ‘Ancir’ diyerek ‘delen, oyan, yok eden’ anlamını yükleyerek tehlikeli ve müstehcen kabul etmiş. Hem yaratıcı hem de yok edici güçleri olduğuna inanılan incir ağacının iki türü var; dişi ve erkek. Dişi olanı meyvesini yediğimiz ağaç, erkek türünün meyvesi ise sert ve olgunlaşmıyor. Toprağı yararak azgınlıkla dünyaya yerleşen incire ne anlam yüklenirse yüklensin, insanoğlunun sureti olmaya devam ediyor: hem doğuran, koruyan ve kollayan hem de yok eden.

Antikahramanlar için, 2014: Birinci Dünya Savaşı anlatılarında ‘batı cephesi’ öne çıkarılır ve Çanakkale Savaşı üzerinden kahramanlık vurgusu yapılır. Oysa Anadolu’nun doğusu, güneyi ve kuzey doğusunda yaşanan savaşların yıkıcı etkisi bugün bile devam etmektedir. Antikahramanlar İçin, sınır ve komşu ülkelerde, özellikle ortadoğu coğrafyasında yakın geçmiş ve günümüzde devam eden savaş ve özgürlük mücadeleleri sonucunda ölen insanların anısına oluşturuldu. Pınar Öğrenci, bu çalışmasıyla, sembolleşen incir imgesini bu kez ortak bir barış dileği inşa etmek için kullanıyor ve sınır coğrafyalarda yaşayan sanatçılardan kendisine simgesel olarak incir göndermelerini istiyor. Katkıda bulunanlar: Nigol Bezjiyan, Beyrut Lübnan; Khaled Jarrar Ramallah, Filistin; Lia Lapithi, Lefkoşa, Kıbrıs; Erkan Özgen, Diyarbakır, Türkiye; Ruben Arevshatyan, Grigor Khachatryan, Mkrtich Matevosyan, Erivan, Ermenistan; Evrim Kavcar, Mardin, Türkiye